عنوان مقاله: پرتوزایی

نویسنده/ مترجم: کریستین سانن/ جهانشاه میرزابیگی

آدرس­ پست الکترونیکی نویسنده/ مترجم:

تاریخ تهیه:

ارسال کننده: همفکران جامعه مجازی - تاریخ ارسال: 1388

آدرس­ پست الکترونیکی ارسال کننده:

موضوع اصلی: فیزیک- موضوع فرعی: رادیواکتیویته

سه کلیدواژه اصلی به ترتیب اهمیت: الکترون، پروتون، نوترون

سه کلیدواژه فرعی به ترتیب اهمیت:ذرات آلفا، ذرات بتا، ذرات گاما

 

چکیده مقاله

پرتوزایی نتیجه تغییراتی است که در اتم­های به طور طبیعی ناپایدار رخ می­دهد. قسمت­های داخلی این اتم­ها از نو آرایش می­یابد و اتم به پایداری می­رسد. با وجود این، ما امروز به طور مصنوعی نیز مواد پرتوزا تولید می­کنیم و آن­ها را برای کارهای مختلفی از تشخیص در پزشکی گرفته تا تحلیل ساختار ماده به کار می­بریم. بنابراین لازم می­آید که این مواد مصنوعی را با دقت و هوشیاری کامل به کار ببریم، اگر چه پرتوزایی یک فرایند طبیعی است، اما اگر با دقت کنترل نشود می­تواند بسیار خطرناک باشد. اتم­ها عمدتا فضایی تهی هستند که در آن الکترون­های ریز با بار منفی حول هسته فشرده با بار مثبت می­چرخند. هسته متشکل است از دو نوع ذره، یکی پروتون­های با بار مثبت و دیگری نوترون­های از لحاظ الکتریکی خنثی که هر دو نوع را نوکلئون گویند. وانگهی تعداد الکترون­ها در هر اتم برابر است با تعداد نوترون­ها، به گونه­ای که اتم در مجموع از لحاظ الکتریکی خنثی است. اگر چه تعداد پروتون­ها در هسته­های هر عنصر همیشه یکسان است، تعداد نوترون­ها تا حدودی تغییر می­کند. اتم­های با تعداد نوترون­های مختلف هر عنصر را ایزوتوپ آن عنصر می­گویند. حضور نوترون­ها به حل این سؤال که چرا هسته­های اتم­ها بر اثر دافعه الکتریکی میان پروتون­ها از هم نمی­پاشد، کمک  می­کند. هر هسته از سه طریق عمده به پایداری می­رسد و در هر کدام یک نوع تابش گسیل می­کند. این سه نوع تابش عبارتند از ذرات آلفا، ذرات بتا و پرتوهای گاما. ذرات آلفا خوشه­های به هم فشرده­ای از دو پروتون و دو نوترون هستند که انرژی اضافی هسته را با خود حمل می­کنند. این ذرات در واقع هسته­های اتم هلیم هستند. هسته هلیم پیکربندی بسیار محکمی از پروتون­ها و نوترون­هاست و بنابراین خیلی پایدار است. این هسته آن­قدر پایدار است که هسته­های سنگینی مثل ایزوتوپ­های اورانیوم با خلاص کردن گریبان خود از چنگ دو پروتون و دو نوترون به حالت پایدارتری می­رسند.

دریافت فایل PDF مقاله