دستورالعمل تهيه مقاله سفید برای محیط اینترنت

یادداشت

به خاطر سهولت تهیه و انتشار مطالب از طریق اینترنت، متأسفانه دیده می­شود که در این کار، اصول اولیه تهيه و ارائه مطالب و مقالات چندان مورد توجه قرار ندارد. این نوشته به منظور جلب نظر تهیه و ارائه کنندگان مطالب و مقالات علمی در محیط اینترنت تهیه شده و در اختیار علاقمندان قرار داده می­شود. امیدوار است که به عنوان «حداقل اصول در مورد نگارش و ارائه مطالب علمی به زبان فارسی در محیط اینترنت»، مورد توجه قرار گیرد.

 

مراحل گام به گام دستورالعمل برای تهيه مقاله سفید برای محیط اینترنت، به شرح زیر قابل بیان است:

 

  1. به عنوان يک اصل کلی، هر «مقاله سفيد» (white paper) بايد حاوی بيان مسئله يا مشکلی خاص در کنار ارائه يک يا چند راه حل مشخص علمی و قابل عمل برای حل آن مشکل،  از زبان شخص يا اشخاصی باشد که خود راه­های مختلفی را در يک زمينه مشخص تجربه کرده و به «بهترين راه از بين راه­های موجود» (best practices) درآن زمينه مشخص رسيده­اند.

 

  1. هدف از ارائه مقاله سفيد بايد اين باشد که مسئله و يا مشکل مورد بحث به روشنی و وضوح مشخص گردد و خوانندگان در مسيری روشن و دقيق که با طی آن مسير مسايل و مشکلات در کار به حداقل رسيده باشد، قرار گيرند.

 

  1. هر مقاله سفيد از دو ديدگاه ظاهرا متفاوت ولی در اصل يکسان «مسائل و مشکلات تجربه شده توسط نويسنده مقاله» یا «مسائل و مشکلات مورد علاقه خواننده مقاله» قابل تهيه است. در هر صورت، هدف هر مقاله سفيد حل مسئله و مشکل خواننده مقاله است.

 

  1. با توجه به عطش خواننده در جستجو، يافتن و مطالعه مطالب در قالب مقالات سفيد، نويسنده مقاله سفيد بايد سعی کند در همان پاراگراف­های اول نسبت به جلب نظر خواننده موفق باشد. برای اين کار، بايد به راه­حل­های مختلف يا موازی در زمينه مورد بحث اشاره شود و روی نقاط درد که خواننده خود حداقل يکی از آن راه­حل­ها را در عمل تجربه کرده و ناموفق بوده، تمرکز گردد. بحث روی اين دردها باعث می­شود که بين نويسنده و خواننده نوعی همدری و اتحاد برای حل مسئله و مشکل به وجود آيد و مقاله به صورت موفق­تری عمل کند. بايد سعی شود تا به چالش­های مختلف در زمينه مورد بحث اشاره شود، طوری که حداقل يک يا چند مورد از آن­ها به عنوان نقطه درد خواننده، او را نسبت به ادامه خواندن مقاله ترغيب کند.

 

  1. در تهيه مقاله سفيد نظير مضمون مثل معروف «آموزش ماهی­گيری به جای دادن ماهی»، بايد به جای پرداختن به حل واقعی و بدون شرح و بسط مسئله و مشکل، به نحوه حل آن پرداخته شود.

 

  1. با توجه به اين که برخی از خوانندگان اول ابتدای مقاله را می­خوانند و در صورت ايجاد رغبت، به خواندن آن ادامه می­دهند، بايد سعی شود تا در ابتدای مطلب يا مقدمه مقاله سفيد، برای جلب نظر خواننده نسبت به ادامه خواندن مقاله، يافته­ها و توصيه­های نويسنده يا نويسندگان مقاله مرور گردند.

 

  1. با توجه به اين که برخی از خوانندگان نيز برعکس با رد تمامی مطالب مقاله، اول بخش نتيجه­گيری موجود در انتهای مقالات را می­خوانند، بايد سعی شود تا خلاصه­ای از نتايج، توصيه­ها و نکات مهم در انتهای مقاله آورده شود.

 

  1. از طرف ديگر، با توجه به اين که اکثر مقالات نيز به دلايل مختلف، به طور کامل و تا انتها خوانده نمی­شوند، بهتر است تا همه مطالب مهم به انتهای مقاله موکول نگردد.

 

  1. بخش راه­حل در واقع به عنوان مطلب اصلی و مرکزی مقاله سفيد تلقی می­شود. بنابراين راه حل بايد به زبانی ساده و روشن که خواننده نيز بتواند آن را به راحتی دنبال کند، شرح داده شود.

 

  1. در شرح راه حل­ها بايد به منافع هر راه حل و کمک به خواننده در جهت تطبيق آن با شرايط خود اشاره گردد.

 

  1. در تهيه مقالات سفيد بايد از پرداختن به مطالبی که خوانندگان اين قبيل مقالات به صورت طبيعی آن­ها را می­دانند، اجتناب گردد. اگر بنا به دلايل خاصی پرداختن به اين قبيل مطالب نيز ضرورت داشته باشد، دلايل اين کار حتما بايد قبل از شرح اين موارد روشن گردند.

 

  1. بهتر است به جنبه­های ويژه و موفقيت­آميز راه­حل که خواننده در صورت توسل به آن­ها حتما و يا با درصد بالايی موفق خواهد بود، اشاره گردد.

 

  1. بهتر است به وجوه مختلف فنی و علمی موضوع مورد بحث اشاره شود و مطالب لازم در هر زمينه ارائه گردد. برای شرح راه­حل و گردش کار و در جهت توسعه و روشن کردن مطالب، از نمودار نيز استفاده شود.

 

  1. بهتر است قبل از ترخيص مقاله برای مطالعه سايرين، برای انجام اصلاحات و تنظيمات ريز روی آن، مقاله تهيه شده در روزها و ساعت­های مختلف بارها خوانده شود.

 

  1. به عنوان يک اصل از خود سؤال کنيم که آيا مقاله تهيه شده می­تواند مشکل مرا در زمينه مربوطه حل کند يا نه. اگر نه چرا و در اين صورت اصلاحات لازم در مقاله تهيه شده جهت حصول اين موقعيت انجام گيرد.

 

طرح کلی مقالات سفيد

  • مقدمه
  • شرح موضوع مسئله و مشکل مورد بحث مقاله سفيد
  • شرح  مورد تجربه­ عملی نويسنده مقاله
  • مسائل و مشکلات تجربه شده نويسنده مقاله به تفکيک:
  1. شرح مسئله و مشکل با تأکيد روی نقاط درد
  2. راه­حل­های ممکن و مزايا و معايب هر يک
  3. بهترين راه حل تجربه شده توسط نويسنده مقاله
  4. شرايط لازم برای موفقيت بهترين راه حل تجربه شده از نظر نويسنده مقاله
  • نتيجه­گيری
  • منابع و مراجع استفاده شده