دستورالعمل تهيه خلاصه مقاله برای اینترنت

یادداشت

به خاطر سهولت تهیه و انتشار مطالب از طریق اینترنت، متأسفانه دیده می­شود که در این کار، اصول اولیه تهيه و ارائه مطالب و مقالات چندان مورد توجه قرار ندارد. این نوشته به منظور جلب نظر تهیه و ارائه کنندگان مطالب و مقالات علمی در محیط اینترنت تهیه شده و در اختیار علاقمندان قرار داده می­شود. امیدوار است که به عنوان «حداقل اصول در مورد نگارش و ارائه مطالب علمی به زبان فارسی در محیط اینترنت»، مورد توجه قرار گیرد.

 

مراحل گام به گام دستورالعمل برای تهيه خلاصه مقالات برای محیط اینترنت، به شرح زیر قابل بیان است:

 

  1. «خلاصه» يک مقاله ، بيان کوتاه محتوای مقاله با سبکی برگرفته از اصل مقاله و با حفظ ساختار اصل مقاله از نظر بخش­بندی­های اصلی آن است. خلاصه بايد بدون هيچ تفسير اضافی يا انتقادی بر اصل مقاله تهيه شود. در خلاصه يک مقاله هر بخش خلاصه شده در مقايسه با بخش مربوطه در اصل مقاله بايد کوتاه، مختصر و در عين حال گويا باشد. در ارائه مطالب در قالب خلاصه بايد صحت، درستی و امانت در انعکاس مطالب اصل مقاله و اجتناب از آوردن مطالب خارج از اصل مقاله و در عين حال واضح، روشن و خالی از ابهام بودن آن همواره مد نظر باشد.

 

  1. در محیط اینترنت، هدف از ارائه خلاصه مقاله، در واقع ارائه کوتاه شده اصل مقاله بوده و در صورت ايجاد شدن رغبت با مطالعه آن، دستيابی و مطالعه اصل مقاله است. هدف ديگر از ارائه خلاصه مقالات از طريق اینترنت، می­تواند ارائه محتوای مقاله با ايجاز و اختصار برای افرادی باشد که فرصت خواندن اصل مقالات را ندارند. حداکثر وقت لازم برای مطالعه خلاصه، متناسب با حجم مقالات سايت جامعه مجازی، 15 دقيقه در نظر گرفته خواهد شد.

 

  1. خلاصه مفصل­تر از چکيده بوده و از قيود آن آزاد است. خلاصه بر حسب کوتاه يا بلند بودن اصل مقاله، می­تواند کوتاه يا بلند باشد. البته در هر صورت، بلندی خلاصه از بلندی اصل مقاله به مراتب کمتر خواهدبود.

 

  1. خلاصه يک مقاله بايد قائم به ذات بوده و از ارجاع به مطالب در اصل مقاله در آن پرهيز گردد.

 

  1. بهتر است خلاصه مقاله توسط نويسنده مقاله تهيه شود. در مورد مقالات قابل ارائه از طريق اینترنت نيز، خلاصه مقالات توسط تهيه کنندگان اصل مقاله و با توجه به دستورالعمل­های ارائه شده، قابل تهيه است.

 

  1. برای تهيه خلاصه می­توان برای هر بخش اصلی از مقاله، بر اساس آنچه که در مورد تهيه چکيده گفته شده است، چکيده تهيه کرده و سپس با کنارهم قرار دادن آن­ها به ترتيب بخش­های مقاله، به خلاصه اصل مقاله رسيد. برای تهيه خلاصه يک مقاله می­توان به روش زير عمل کرد:

·   ابتدا از هر بخش اصلی و بخش­های فرعی ذيل آن در صورت وجود، بر اساس آنچه که در مورد تهيه چکيده گفته شده است، چکيده تهيه شود.

·   چکيده­های مربوط به بخش­های اصلی مقاله تهيه شده به روش فوق، نظير نهايی کردن چکيده مقاله، باز خوانی شده و جملات و پاراگراف­ها کوتاه، مختصر و در حد امکان فشرده شوند و در آن­ها از بيان عبارات يا جملات زايد خودداری گردد. اين کار می­تواند با جايگزينی کلمات کوتاه­تر به جای کلمات بلندتر و ادغام،  خلاصه و فشرده کردن جملات و پاراگراف­ها صورت گيرد.

·   سپس بايد چکيده­های نهايی شده به روش فوق، به ترتيب بخش­های اصلی اصل مقاله و تحت عناوين خود، قرار گيرند و خلاصه کل مقاله را به وجود آورند.